Nguyên tắc giáo dục trẻ em.

Trẻ em có thể tạo tạo được nhiều thói quen nếu như các bậc cha mẹ thường xuyên rèn luyện cho con.

1. Bài học về sự tôn trọng.  Đây là những bài học đầu đời quan quan trọng nhất đối với con trẻ. Các chuyên gia giáo dục đã kết luận “Trẻ em trộm cắp, nói dối, lười biếng… chưa phải là trẻ hư - Trẻ hư là trẻ không biết tôn trọng người khác”. Tính ích kỷ nếu đã định hình chắc chắn sẽ gây nên hậu quả mà chính cha mẹ sẽ là người lãnh chịu đầu tiên.Cần tập thói quen cho trẻ phân biệt và tôn trọng tài sản của mình và cha mẹ, sau đó là tài sản của các bạn và người khác. Cần giúp trẻ hiểu rằng không nên xâm phạm đến tài sản của người khác, dù của những người thân trong gia đình. Đây là những bài học đầu đời về quyền sở hữu và pháp luật đối với trẻ. Cha mẹ nên dạy bé bằng những câu như, “Suỵt, con nên giữ yên lặng khi chị gái đang ngủ”, “Con đừng chơi hoặc lấy những đồ/vật không phải của mình”…. Những bài học này cần nói nhỏ nhẹ với trẻ nhưng phải đầy kiên quyết. 2. Phép xã giao đơn giản Ngay một số người lớn cũng còn khó khăn khi nói đến hai chữ “xin lỗi”. Chúng ta cần tập cho trẻ dùng những từ ngữ thích hợp để cảm ơn hoặc xin lỗi người đối diện. Nên giúp trẻ nhận ra phép lịch sự (hoặc khi dùng những từ ngữ ấy) là điều bình thường trong xã hội. Bạn có thể chứng minh điều này với trẻ khi có dịp xem một bộ phim hay một chương trình truyền hình mang tính giáo dục cao. “Chào con, bố đi làm mới về”, “Mẹ cảm ơn con”, “Bố xin lỗi vì đã làm con đau”…. Những quy tắc lịch sự nhỏ nhặt ấy phải được bắt đầu ngay từ chính các bậc cha mẹ. Bạn hãy xem các “bài tập thực hành” về phép lịch sự ấy như là những trò chơi giữa bố mẹ và bé yêu, bất kể trẻ có hiểu hết được các từ ngữ ấy hay không. Ban đầu có thể tập bằng cách cho trẻ nói máy móc các từ đó, khi trẻ bập bẹ tập nói. 3. Tính ngăn nắp, vệ sinh Bạn hãy cố gắng dạy trẻ ngăn nắp, vệ sinh ngay khi bạn chưa thực sự quan tâm đến việc này trong cuộc sống hàng ngày của mình. Cần tập dần cho trẻ thói quen để giày dép ngay ngắn, thu dọn đồ chơi trước khi đi ngủ, bỏ quần áo bẩn vào máy giặt. Bạn hãy chuyển những bài học ấy thành những trò chơi thú vị đối với trẻ, hãy chuẩn bị cho trẻ một cây chổi nhỏ để trẻ có thể “cùng” bạn quét nhà, “Mẹ và con cùng chơi lau nhà nhé”, “Con đến giúp mẹ rửa bát nha”…. 4. Chấp nhận thất bại Ai mà lại không thương yêu con mình. Tuy nhiên bạn không nên thực hiện theo mọi yêu cầu của trẻ. Nếu được thỏa mãn mọi yêu cầu thì khi lớn lên trẻ sẽ ích kỷ, ỷ lại, mất ý chí phấn đấu vượt qua khó khăn. Bạn cần cương quyết nói “không” với trẻ về những yêu cầu mà bạn cho là không cần thiết hoặc nguy hiểm. Có thể trẻ sẽ khóc và bị tổn thương, bạn hãy chấp nhận điều “đau đớn” ấy cho đến khi bạn thấy nên chủ động làm hòa với trẻ. Một số chuyên gia đã hướng dẫn nên lái trẻ sang việc khác khi gặp tình huống trẻ yêu cầu mà bạn không đồng ý. Tuy nhiên, xét ở khái niệm “học thất bại”, đôi khi chúng ta cần “thi gan” với trẻ, nếu thấy không nguy hiểm, bạn hãy để trẻ khóc cho đến khi trẻ tự nín, hoặc khi thấy trẻ bắt đầu từ bỏ “yêu sách” và tự chuyển sang trạng thái tinh thần khác. Đó sẽ là những bài học thất bại đầu đời vô cùng quý báu đối với trẻ. Bạn đừng lo rằng nếu để như vậy trẻ sẽ bị tổn thương. Trái lại, các nhà khoa học đã kết luận, con người đã biết cảm nhận tình yêu thương thực sự ngay từ lúc còn sơ sinh. Do đó, nếu thực sự yêu con, bạn sẽ có đến những 1001 cách để thể hiện cơ mà. 5. Tính kiên trì vượt khó Trừ những tình huống nguy hiểm và các trò chơi có thể làm lệch hướng phát triển giới tính của trẻ, bạn hãy để con em mình tự nhiên chơi những trò chơi mà bé nghĩ ra. Bạn sẽ thấy thú vị khi ngồi quan sát trẻ chơi những trò ngây thơ của mình, trẻ chạy vòng vòng quanh thân cây, nghịch cát, vẽ những hình bất định…. Bạn cũng hãy ngồi yên hoặc lánh mặt kể cả những khi bé té ngã và la khóc. Hãy để trẻ tự đứng lên và tiếp tục “trò chơi cuộc sống” của mình. Trừ khi có sự yêu cầu của trẻ, tốt nhất là bạn cần hỏi “con có cần bố giúp không?” – và hãy tôn trọng câu trả lời của trẻ. 6. Tập ăn đa dạng Việc trẻ không biết ăn rau, ớt, hành, mướp đắng… là do lỗi của chính cha mẹ chúng. Ăn uống đa dạng là yêu cầu quan trọng của sự phát triển ổn định và bền vững cơ thể người. Hãy tập dần để trẻ có thể tiếp nhận mọi vị chua, đắng, cay, mặn, ngọt của cuộc sống ngày nay. Việc giới hạn thức ăn - uống chính là bạn đã giới hạn khả năng thích nghi và tồn tại của trẻ sau này. 7. Làm quen với ngoại ngữ Bạn đừng lo khi dạy cho trẻ song song 2 ngôn ngữ (tiếng mẹ đẻ và một ngôn ngữ khác). Bên cạnh khả năng phát âm, não bộ của trẻ cũng sẽ trở nên linh hoạt và có trí nhớ tốt hơn, các nhà khoa học đã kết luận như vậy. Bạn có thể dạy trẻ học cả tiếng Việt và một ngôn ngữ khác khi tập đếm, học các chữ cái hay gọi tên các đồ vật/loài vật thông thường.

Loại bỏ thói quen lười suy nghĩ ở trẻ

Hiện nay, đa số trẻ em, nhất là trẻ ở thành thị, đều được chăm sóc quá “kĩ lưỡng”. Đôi tay của trẻ dường như chỉ dùng vào việc làm bài tập, vui chơi… còn những việc khác đều do ông bà, bố mẹ làm giúp. Chúng sẽ trở nên lười vận động và dẫn đến trẻ lười suy nghĩ, ít động não. Điều đó thực sự là không tốt cho trẻ, cha mẹ cần phải làm gì để loại bỏ thói quen này ở trẻ?

Khơi dậy tính lanh lợi vốn có ở trẻ

Căn cứ vào độ tuổi cũng như tính cách của trẻ, các bậc phụ huynh nên cùng trẻ tham gia một số hoạt động nhỏ mang tính chất động não, buộc trẻ phải suy nghĩ. Bố mẹ có thể cùng chơi với trẻ trò chơi với những con số, giải câu đố, thi kể chuyện…

Cách làm này không những kích thích sự động não, tư duy ở trẻ mà còn thể hiện sự quan tâm của bố mẹ. Trẻ sẽ thấy hạnh phúc hơn, tích cực hơn nếu cùng bố mẹ tham gia những trò chơi đơn giản nhưng bổ ích ấy.

Tập cho trẻ thói quen xem sách báo thiếu nhi

Những cuốn sách báo hay truyện tranh tuổi thơ với những hình vẽ sinh động, hấp dẫn hoặc cho trẻ xem những tiết mục văn nghệ, hoạt hình thiếu nhi mang tính giáo dục cao… Trẻ thích thú sẽ nhập cuộc rất nhanh chóng. Trẻ có thể hát, nhảy theo điệu nhạc hay tha hồ tưởng tượng sau khi xem truyện tranh.

[caption id="" align="alignnone" width="450"] http://meyeucon.org/wp-content/uploads/2012/02/hoc-sinh-doc-bao-tntp.jpg[/caption]

Đây là cách giải trí bổ ích cho trẻ sau những giờ học tập căng thẳng ở trường. Hơn thế nữa, nó còn khơi dậy khả năng tư duy ở trẻ theo chiều hướng tích cực.

Mở rộng không gian sống cho trẻ

Đưa trẻ đến với thiên nhiên trong lành như vườn thú, vườn bách thảo, khu vực sinh thái, về trang trại, về nông thôn … Cho trẻ thăm thú, quan sát rồi đặt ra những câu hỏi liên quan để trẻ trả lời kèm theo giải thích mọi thắc mắc của trẻ. Trẻ sẽ chủ động suy nghĩ, tư duy, bằng chứng là trẻ luôn đặt ra những câu hỏi ngộ nghĩnh cho những thắc mắc của mình.

Khuyến khích, động viên trẻ

Trong quá trình học tập, có thể trẻ phải tập trung suy nghĩ, tư duy căng thẳng mới giải được bài toán hay làm được những thí nghiệm đơn giản. Lúc ấy hãy động viên, khen trẻ để kích thích trẻ vui và hứng thú tiếp tục tư duy, sáng tạo.
Cha mẹ cũng nên động viên kịp thời khi thấy trẻ tiến bộ. Nếu quá khắt khe trong những lời nhận xét hay phê bình sẽ làm hạn chế khả năng tư duy sáng tạo của con.

Bồi dưỡng hứng thú suy nghĩ ở trẻ

Cha mẹ trước hết phải là tấm gương cho trẻ về mọi mặt, đặc biệt là lối suy nghĩ, tính cách, thái độ. Chính các bậc phụ huynh cũng nên học cách kiềm chế tình cảm của bản thân, có cái nhìn khách quan để khen thưởng và phê bình trẻ đúng lúc. Đồng thời, thường xuyên đặt ra những câu hỏi kích thích trẻ học hỏi, suy nghĩ.

Giúp trẻ duy trì thói quen động não

Cha mẹ không nên có yêu cầu quá cao, vượt khả năng suy nghĩ, lối tư duy trẻ thơ. Phải căn cứ vào hiện trạng vốn có của trẻ để bắt đầu hướng dẫn trẻ suy nghĩ, từ những việc đơn giản nhất, dễ dàng nhất, rồi dần tăng độ khó để trẻ phải nỗ lực giải quyết những khó khăn gặp phải.

Những câu hỏi có mức độ khó tăng dần phù hợp với tính cách cũng như khả năng vốn có ở trẻ, giúp trẻ phát triển năng lực tư duy và học được khả năng làm chủ mọi vấn đề.

Mẹ hãy tập cho con cách suy nghĩ

[caption id="" align="alignnone" width="450"] http://meyeucon.org/wp-content/uploads/2012/11/29.jpg[/caption]

Cô bé Cà Rốt con gái của bạn tôi hay làm mẹ bực mình vì những ý thích vô cùng ngớ ngẩn của bé. Mẹ phải làm gì khi bé luôn làm theo ý mình? Có nên để bé làm theo những gì bé thích?

Và người mẹ đôi lúc bực bội đến nỗi đánh con nhưng vẫn chẳng giải quyết được gì. Cô bé luôn thích làm những điều trái khoáy như: mang dép xong rồi mới mặc quần áo. Nếu mẹ có hỏi “Sao con lại mang dép trước, con phải mặc quần áo xong đã chứ?” thì cô bé bướng bỉnh: “Như vậy thì đã sao hả mẹ, con thích như vậy”. “Làm sao mà làm vậy được, sao con không biết nghe lời. Nhanh lên!”. Con bé vùng vằng giận dữ, sau đó khóc, miễn cưỡng làm theo ý mẹ.

Ý thích của con

Không những chuyện quần áo mà trong cả chuyện ăn uống hay đánh răng, đi ngủ, Cà Rốt đều chỉ thích làm theo ý mình. Mỗi lần như vậy, cô bé hoặc sẽ bị đòn, vừa khóc vừa làm theo ý mẹ hoặc sẽ giận dữ ném tất cả đồ đạc trong phòng còn mẹ thì mệt mỏi.

Mẹ Cà Rốt tâm sự rằng cô đã hết sức mềm mỏng với con, chỉ muốn con làm mọi việc một cách bình thường nhưng không hiểu sao bé lại có những ý thích ngược đời. Sau khi dạo quanh một diễn đàn cho các bà mẹ, cô phát hiện ra có vài người mẹ có con gái “khó dạy” như mình. Nhưng cách họ làm lại khác hẳn với cô.

Tập cho con suy nghĩ

Một bà mẹ cho biết chị có một cậu con trai 5 tuổi luôn thích làm theo ý của mình, mà toàn những ý thích kỳ quái. Chẳng hạn những hôm trời lạnh thì thằng bé kiên quyết không mặc áo ấm còn những hôm nóng thì lại đòi mặc áo ấm. Mẹ hỏi thì bé nói bé thích vậy. Chị xác định mình không thể nóng nảy, đánh đòn hay la mắng mà phải tập cho con suy nghĩ nhiều hơn.

Một hôm trời nóng nhưng bé đòi mặc áo ấm và kiên quyết không cởi ra, chị nhẹ nhàng hỏi: “Con thích chiếc áo này lắm đúng không?” “Dạ, đúng”. “Trời lạnh mặc nó ấm thật con nhỉ”. “Dạ”. “Nhưng hôm nay mẹ thấy trời nóng”. “Kệ, con thích mặc nó”. “Nhưng lúc con chơi đùa với các bạn mà lại đổ mồ hôi thì sao? Thì sẽ bệnh. Mà con ghét uống thuốc lắm, đúng không?”. Cậu bé im lặng…

Cứ như thế, trong mỗi việc, mẹ cậu bé đều gợi ý cho con suy nghĩ, để xem bé có nên làm điều đó hay không. Mất một thời gian dài, cậu bé đã bắt đầu biết suy nghĩ trước những hành động của mình và đương nhiên là không còn những ý thích kỳ quái.

Mẹ Cà Rốt cũng áp dụng chiêu này với con gái và cô khoe rằng nó rất hiệu quả. Chẳng hạn, khi Cà Rốt bỗng dưng đòi ôm con mèo đi học, vì “con thích vậy”, cô đã đưa ra cho con một số câu hỏi “Các bạn con có chọc nó không con?” “Không đâu mẹ”. “Con đảm bảo sẽ không để các bạn làm đau nó, và cô giáo cho phép con đem nó vào lớp chứ?”. “Dạ có, mẹ à!”. “Vậy khi nó làm bậy thì sao?”. Cà Rốt im lặng và để con mèo ở nhà.

Làm gì khi con luôn làm theo ý mình?

• Tập cho bé suy nghĩ xem hành động của bé có đúng không.


• Đùng đánh đòn con hay ép bé làm theo ý mình mà hãy để bé tự nhận ra rằng bé đang có những ý thích ngược đời và tự sửa đổi.


• Đôi khi hãy để bé trải nghiệm với những ý thích của mình, để bé rút kinh nghiệm, còn bạn cũng nhẹ nhàng hơn với suy nghĩ “Như vậy thì đã sao?”.